
វិភាគ៖ សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកខាតបង់យ៉ាងដំណំដោយសារគ្រោះមហន្ដរាយធម្មជាតិ
ដោយ ៖ ម៉ែវ សាធី ថ្ងៃទី 13 ឧសភា 2011ម៉ោង 11:11:08
ភ្លៀងធ្លាក់ ខ្យល់ព្យុះដើមរដូវវស្សា បង្កឱ្យមានមនុស្សស្លាប់ជិត៣០នាក់ នៅចិន និងហ្វីលីពីន។ នៅអាមេរិក គ្រោះទឹកជំនន់ដ៏ធ្ងន់បំផុតក្នុងប្រវត្ដិសាស្ដ្រ នៅតែបន្ដគំរាមកំហែងរដ្ឋជាច្រើន។ តាមក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ដ្រ គ្រោះមហន្ដរាយធម្មជាតិនៅឆ្នាំ២០១១នេះ នឹងមានសភាពប្រែប្រួលកាន់តែធ្ងន់ខុសប្រក្រតីជាងឆ្នាំមុនៗ។
ខ្យល់ព្យុះ ទឹកជំនន់ខុសប្រក្រតី
គ្រោះទឹកជំនន់នៅតំបន់ទំនាបដងទន្លេមីស៊ីស៊ីពីរបស់អាមេរិកនៅសល់តែជាង២សង់ទីម៉ែត្រទៀតប៉ុណ្ណោះនឹងបំបែកឯកទគ្គកម្មកាលពីឆ្នាំ១៩៣៧។ ទីតាំងសំខាន់ៗជាច្រើនក៏ត្រូវបិទទ្វារដោយសារទឹកជំនន់ កាស៊ីណូ១៩កន្លែង នៅរដ្ឋមីសូរីត្រូវបិទទ្វារ ធ្វើឱ្យខាតបង់ប្រាក់ពន្ធចូលរដ្ឋ១៣លានដុល្លារ ពីកាស៊ីណូទាំងនោះក្នុងមួយខែៗ និងធ្វើឱ្យបុគ្គលិកមន្ដ្រីរាជការជាង១៣ពាន់នាក់ឈប់ធ្វើការជាបណ្ដោះអាសន្ន។ ក្រៅពីនេះ ធ្វើឱ្យខាតបង់ទឹកប្រាក់សរុបរាប់រយពាន់លានដុល្លារ។ នៅរដ្ឋតេនីស៊ី ទឹកជំនន់បានធ្វើឱ្យខាតបង់ទឹកប្រាក់៣២០លានដុល្លារ, រដ្ឋមីស៊ីស៊ីពីក៏ខាតបង់ប្រាក់រាប់រយលានដុល្លារ ដោយសារទឹកជំនន់ឡើងខ្ពស់។ នៅរដ្ឋអាកាណាស់ផ្ទៃដីកសិកម្ម៣,៨០០គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ដែលភាគច្រើនដាំស្រូវសាលីលិចលង់ក្នុងទឹកជាច្រើនសប្ដាហ៍កន្លងមក ធ្វើឱ្យខាតបង់ទឹកប្រាក់ជាង៥០០លានដុល្លារ។
ដោយឡែកនៅប្រទេសកាណាដា រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងគេប៊ិចបានបង្កើនប្រាក់ជំនួយដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅតំបន់ដាច់ស្រយាលឡើងដល់១៥០ពាន់ដុល្លារក្នុងមួយគ្រួសារ និងបណ្ដាក្រុមហ៊ុនអង្គភាពតូចៗ២០០ពាន់ដុល្លារ។ គ្រោះទឹកជំនន់នៅទីនេះបានពន្លិចផ្ទះ៣.៥០០ ខ្នងនៅស្រុកចំនួន២០ និងពលរដ្ឋជាង១ពាន់នាក់ត្រូវជម្លៀសជាចាំបាច់។
នៅប្រទេសហ្វីលីពីន គិតមកដល់ថ្ងៃទី១២ ឧសភា ខ្យល់ព្យុះ Aere បានសម្លាប់មនុស្ស២៤នាក់។ នេះជាខ្យល់ព្យុះដំបូងគេបង្អស់ក្នុងចំណោមខ្យល់ព្យុះជាង២០ ដែលវាយប្រហារហ្វីលីពីនជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលមានកម្លាំងបំផ្លាញខ្លាំងជាងកាលពីឆ្នាំ២០១០ទៅទៀត។
ដោយឡែកនៅប្រទេសចិន រដូវវស្សាទើបតែចាប់ផ្ដើមក៏មានអ្នកស្លាប់១៩នាក់ និងបាត់ខ្លួន៣នាក់នៅតំបន់ស្វ័យតហ្ស័ង ខេត្ដក្វាងតី ដោយសារតែភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង បាក់ដីគ្របដណ្ដប់លើផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគេ។
ខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធំធេង
មានប្រសាសន៍នៅក្នុងពិធីបើកវគ្គកិច្ចប្រជុំពិភពលោកលើកទី៣ស្ដីអំពីការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បណ្ដាលមកពីគ្រោះមហន្ដរាយធម្មជាតិដែលបានប្រារឰឡើងនៅទីក្រុងជេណឺវ៉ា ប្រទេសស្វីស អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ បាន គីមូន មានប្រសាសន៍ថា សហគមន៍អន្ដរជាតិត្រូវតែគិតគូរដល់សោកនាដកម្មដែលអាចបង្កឡើងដោយគ្រោះធម្មជាតិក្នុងដំណាក់កាលនៃការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ គ្រោះធម្មជាតិបានឆ្លងផុតពីសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងទាំងនៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍកំពុងអភិវឌ្ឍ និងក្រីក្រ។ លោក បាន គីមូន ចាត់ទុកថា បណ្ដាប្រទេសជាច្រើន វិនិយោគយ៉ាងធំធេងទៅលើវិស័យប្រកាសអាសន្នឱ្យបានមុន ដើម្បីទប់ស្កាត់កុំឱ្យមានអ្នកស្លាប់កាន់តែកើនច្រើនដោយសារគ្រោះមហន្ដរាយធម្មជាតិ។ នៅពេលនេះ ដោយមានការទប់ស្កាត់បង្កាជាមុន ធ្វើឱ្យមានអ្នកស្លាប់ ថយចុះក្នុងគ្រោះមហន្ដរាយធម្មជាតិ។ ផ្ទុយទៅវិញ ការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ច ផ្ទះសម្បែង សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ ផលដំណាំ កសិកម្មបានកើនយ៉ាងខ្លាំង។
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំអន្ដរជាតិលើកទី៣ ស្ដីអំពីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បណ្ដាលមកពីគ្រោះមហន្ដរាយធម្មជាតិ មានគណៈប្រតិភូ១៧៥ប្រទេស និង១៧៦អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលដែលមានសមាជិកសរុប២,៣០០នាក់។ គណៈកម្មាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីអំពីគោលនយោបាយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បណ្ដាលមកពីគ្រោះធម្មជាតិ UNISDR ដែលបានបង្កើតឡើងកាលពីឆ្នាំ២០០០ គឺជាអង្គការគ្រប់គ្រងកិច្ចប្រជុំនេះបានស្នើបណ្ដាប្រទេស អង្គការនានាឱ្យចាត់វិធានការទប់ស្កាត់ការស្លាប់ បណ្ដាលមកពីគ្រោះធម្មជាតិឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។
ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ២០១១ មកទល់ពេលនេះ មានគ្រោះមហន្ដរាយធម្មជាតិជាច្រើនកើតឡើងនៅជុំវិញពិភពលោក ទាំងការរញ្ជួយដី រលកយក្សស៊ូណាមិ ខ្យល់កួច បានធ្វើឱ្យខាតបង់ទឹកប្រាក់រាប់រយពាន់លានដុល្លារ។ ជាក់ស្ដែងដូចជាការរញ្ជួយដីនៅជប៉ុនជាដើម គឺប្រទេសអភិវឌ្ឍក៏រងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ពីគ្រោះមហន្ដរាយធម្មជាតិដែរ។
ដើម្បីកាត់បន្ថយសោកនាដកម្ម អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ បាន គីមូន បានស្នើបណ្ដាប្រទេស អង្គភាពផ្សេងៗត្រូវតែដកបទពិសោធន៍ ដែលខ្លួនធ្លាប់ជួបប្រទះដោយគ្រោះមហន្ដរាយធម្មជាតិជារៀងរាល់ឆ្នាំលើកឡើង មកពិភាក្សានៅក្នុងកិច្ចប្រជុំជាប្រចាំដូចជាពេលនេះ។
តាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចបណ្ដាលមកពីគ្រោះមហន្ដរាយធម្មជាតិនៅលើពិភពលោកកើនឡើងចាប់ពី៥២៥.៧ពាន់លានដុល្លារ ជីឌីភីពិភពលោកមុននេះ៤០ឆ្នាំ ឡើងដល់១,៥៨០ពាន់លានដុល្លារ នាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺកើន៣ដង។
ដោយឡែកបណ្ដាប្រទេសអភិវឌ្ឍ ស្ថិតនៅអង្គការសហប្រតិបត្ដិការ និងអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច (OECD) បានបញ្ជាក់ថា ការខាតបង់បណ្ដាលមកពីគ្រោះទឹកជំនន់កើន១៦០ភាគរយ រយៈពេល៣០ឆ្នាំកន្លងមក។ ការខាតបង់ដោយសារខ្យល់ព្យុះកើន២៦២ភាគរយ។
បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុជាមូលហេតុបង្កឱ្យមានគ្រោះមហន្ដរាយធម្មជាតិកើតឡើងជាច្រើននៅជុំវិញពិភពលោក ដែលសូម្បីតែប្រទេសអភិវឌ្ឍក៏មិនអាចទប់ស្កាត់បានទាន់ពេលវេលាដែរ។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានោះ បណ្ដាប្រទេសអភិវឌ្ឍបានខកខានផ្ដល់ប្រាក់ តាមការសន្យារបស់ខ្លួនចំនួន៣០ពាន់លានដុល្លារនៅថ្ងៃទី១ ឧសភា ២០១១ ក្នុងការផ្ដល់ឱ្យប្រទេសក្រីក្រទប់ស្កាត់បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ៕
