បទ​អត្ថាធិប្បាយ​៖​ លោក​ ថា​ក់​ស៊ី​ន​ ជា​មិត្ត​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​កម្ពុជា​

ដោយ​ ៖ ​ដោយ​ ទិ​ត​ សា​រុន​រ៉េ​ត​ (​ទីប្រឹក្សា​អម​រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា​) ថ្ងៃទី 22 កញ្ញា 2011ម៉ោង 11:16:56

​លោក​ ថា​ក់​ស៊ី​ន​ ស៊ី​ណា​វ៉ា​ត្រា​ អតីត​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ​ និង​ធ្លាប់​ជាទី​ប្រឹក្សា​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​រាជរ​ដ្ឋា​ ភិ​បាល​កម្ពុជា​ បាន​ផ្តល់​នូវ​បទ​ពិសោធ​ថ្មីៗ​ដ៏​មាន​សារសំខាន់​ស្តី​ពី​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​ និង​ពិភពលោក​ ខណៈ​ពេល​លោក​មក​ចូលរួម​ធ្វើ​ជា​វាគ្មិន​ថ្លែង​បទឧទ្ទេសនាម​ ជូន​ដល់​ពាណិជ្ជករ​ ថ្នាក់ដឹកនាំ​ជាន់ខ្ពស់​ និង​មន្ត្រី​រាជរដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ចាប់តាំងពី​ថ្ងៃ​ទី​១៧​ ខែកញ្ញា​ ឆ្នាំ​២០១១​មក​ ក្នុង​នាម​ជា​បុគ្គល​ឯកជន​ និង​ជា​មិត្ត​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏​ឆ្នើម​មួយ​រូប​របស់​កម្ពុជា​។​

​វត្តមាន​របស់​ លោក​ ថា​ក់​ស៊ី​ន​ នៅ​លើ​ទឹកដី​កម្ពុជា​ បាន​កើត​មាន​ឡើង​តាម​ការ​អញ្ជើញ​របស់​ ចលនា​អ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ​និយម​កណ្តាល​អន្តរជាតិ​អាស៊ី​ប៉ា​ស៊ី​ហ្វិ​ក​ (CAPDI)​ និង​រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា​(RAC)​ បន្ទាប់​ពី​ស្ថានការណ៍​ថៃ​-​កម្ពុជា​ ប្រែប្រួល​ពី​ការ​ប្រឈម​មុខ​គ្នា​ពី​សង្គ្រាម​បង្ក​ឡើង​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​ អាប់​ភី​ស៊ី​ត​ មក​សន្តិភាព​ និង​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ ដើម្បី​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​នៃ​ប្រទេស​ទាំង​ពី​កម្ពុជា​‑​ថៃ​។​

​ លោក​ ថា​ក់​ ស៊ី​ន​ បាន​ថ្លែង​បាឋកថា​ ទៅ​កាន់​អ្នកចូលរួម​ប្រមាណ​ជិត​២០០​នាក់​ អំពី​បញ្ហា​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក​ និង​ថ្នាក់​តំបន់​ នៅ​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ កាល​ថ្ងៃ​ទី​១៧​ ខែកញ្ញា​ ស្តី​ពី​ប្រធានបទ​ «​យុទ្ធសាស្ត្រ​សម្រាប់​ការ​រីក​ចម្រើន​ប្រកបដោយ​ចីរភាព​ និង​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ​ ក្នុង​បរិបទ​សេដ្ឋកិច្ច​ថ្មី​ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​នៅ​អាស៊ី​ គោលនយោបាយ​ និង​ជម្រើស​សម្រាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា​»​។​

​ ជាមួយនឹង​ការ​ចែករំលែក​នូវ​មូលធន​បញ្ញា​ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​សេដ្ឋកិច្ច​ ដែល​លោក​ធ្លាប់​បាន​ទទួល​ជោគជ័យ​នា​ពេល​កន្លង​មក​ លោក​ ថា​ក់​ ស៊ី​ន​ បាន​កោតសរសើរ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ថា​ មាន​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​យ៉ាង​ខ្លាំង​ បើ​ប្រៀបធៀប​នឹង​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​តំបន់​ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ​។​ ចំណាប់អារម្មណ៍​នេះ​ គឺជា​ការ​បញ្ជាក់​ពី​សន្ទុះ​នៃ​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​នៅ​កម្ពុជា​ ស្រប​ពេល​និង​ដំណាលគ្នា​ជុំវិញ​ព័ត៌មាន​ដែល​ត្រូវ​បាន​អះអាង​ថា​ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១១​ សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​មានការ​កើនឡើង​៦​ភាគរយ​ ប៉ុន្តែ​ វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ស្ថិតិ​ កាលពី​ខែ​មុន​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​អាច​កើនឡើង​៨,២​ភាគរយ​។​

​ លោក​ ថា​ក់​ ស៊ី​ន​ សង្ឃឹមថា​ប្រទេស​កម្ពុជា​នឹង​អាច​ជា​តំណាង​ឲ្យ​សេដ្ឋកិច្ច​នៅ​អាស៊ី​ និង​អាច​មាន​តួនាទី​ដ៏​សំខាន់​មិន​អាច​ខ្វះ​បាន​នៅ​ក្នុង​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក​។​ លោក​ ថា​ក់​ ស៊ី​ន​ បាន​ផ្តល់​អនុសាសន៍​សំខាន់ៗ​មួយ​ចំនួន​ដល់​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ ឲ្យ​បង្កើន​ចំណាយ​រដ្ឋ​ក្នុង​វិស័យ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ និង​អប់រំ​ ព្រមទាំង​ធ្វើ​ទំនើប​កម្ម​ដល់​ប្រព័ន្ធ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ប្រទេស​។​ លោក​ ថា​ក់​ ស៊ី​ន​ ក៏​បាន​ចូលរួម​វេទិកា​អន្តរជាតិ​ ក្រោម​ប្រធានបទ​ «​ សតវត្សរ៍​អាស៊ី​ ៖​បញ្ហា​ប្រឈម​នឹង​ក្តី​សង្ឃឹម​»​ ដែល​រៀបចំ​ឡើង​នៅ​វិមាន​មិត្តភាព​នៃ​ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ នា​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​១៩​ ខែកញ្ញា​ ឆ្នាំ​២០១១​ ដោយ​ចលនា​អ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ​និយម​កណ្តាល​អន្តរជាតិ​អាស៊ី​ប៉ា​ស៊ី​ហ្វិ​ក​ (CAPDI)​ និង​រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា​(RAC)​។​

​សម្តេច​អគ្គមហាសេនាបតី​តេ​ជោ​ ហ៊ុន​ សែន​ បាន​ថ្លែងអំណរគុណ​ពី​សុ​ឆន្ទៈ​របស់​លោក​ ថា​ក់​ ស៊ី​ន​ ក្នុង​ការ​ចែករំលែក​បទ​ពិសោធន៍​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ចំណេះដឹង​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​កាត់​ បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ​នៅ​កម្ពុជា​។​ កម្ពុជា​ជា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​ ដែល​ចាំបាច់​ត្រូវការ​អ្នកមាន​បទ​ពិសោធ​មក​ពី​គ្រប់​បណ្តា​ប្រទេស​នានា​លើ​សកលលោក​ ដើម្បី​ការពិគ្រោះ​យោបល់​ និង​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ ដូច្នេះ​ លោក​ថា​ក់​ស៊ី​ន​ ក្នុង​ចំណោម​វាគ្មិន​ដែល​បាន​ថ្លែង​អំពី​បញ្ហា​សេដ្ឋកិច្ច​នៅ​កម្ពុជា​ គួរ​ត្រូវ​បាន​ចាត់ទុកជា​បុគ្គល​ដែល​លះបង់​ខ្ពស់​ដើម្បី​ភាព​រីក​ចំរើន​នៃ​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​ និង​មិត្ត​សេដ្ឋកិច្ច​ ដែល​រួមចំណែក​ដើម្បី​ការ​អភិវឌ្ឍ​នៅ​កម្ពុជា​ បើ​ទោះណាជា​ខណៈ​ពេល​នេះ​ លោក​ពុំ​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត្ត​ឲ្យ​រស់នៅ​ ក្នុង​ភាព​ជា​បុគ្គល​គ្មាន​ទោស​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​ក្តី​ ។​

​លោក​ ថា​ក់​ស៊ី​ន​ ស៊ី​ណា​វ៉ា​ត្រា​ កើត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៦​ ខែកក្កដា​ ឆ្នាំ​១៩៤៩​ នៅ​ក្នុង​គ្រួសារ​ន​យោ​ បាយ​ និង​អ្នកជំនួញ​ដ៏​ជោគជ័យ​មួយ​ នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ឈៀង​ម៉ៃ​នៃ​រាជាណាចក្រ​ថៃ​។​ លោក​ថា​ក់​ ស៊ី​ន​ បាន​ ទទួល​សញ្ញាប័ត្រ​បណ្ឌិត​ផ្នែក​យុ​ត្តិ​ធ​ម៍​ព្រហ្មទណ្ឌ​ពី​សាកលវិទ្យាល័យ​ Sam​ Houston​ រដ្ឋ​តិច​សាស​ សហរដ្ឋ​អា​មេ​រិច​។​ លោក​ ថា​ក់​ ស៊ី​ន​ បាន​បង្កើត​គណបក្ស​ថៃ​រ៉ា​ក់​ថៃ​(TRT)​និយម​ប្រជាជន​នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៩៨​ ។​ ជ័យ​ជំនះ​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​របស់​គណបក្ស​ថៃ​រ៉ា​ក់​ថៃ​ បាន​នាំ​លោក​ ថា​ក់​ ស៊ី​ន​ ជាប់​ឆ្នោត​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​នៅ​ឆ្នាំ​២០០១​។​ នៅ​ឆ្នាំ​២០០៥​ លោក​ ថា​ក់​ ស៊ី​ន​ ជាប់​ឆ្នោត​ជា​ នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ម្តងទៀត​ តែ​ត្រូវ​ទម្លាក់​ពី​តំណែង​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ដោយ​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​គ្មាន​បង្ហូរឈាម​ កាលពី​ឆ្នាំ​២០០៦​។​ នៅ​ឆ្នាំ​២០០៥​ លោក​ ថា​ក់​ ស៊ី​ន​ ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ជា​ប្រធាន​ទី​១​នៃ​ចលនា​អ្នក​ ប្រជាធិបតេយ្យ​និយម​កណ្តាល​អន្តរជាតិ​អាស៊ី​ប៉ា​ស៊ី​ហ្វិ​ក​ (CDIAP)​ ដែល​ក្រោយមក​ត្រូវ​បាន​ស្គាល់​ថា​ ជា​ចលនា​អ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ​និយម​កណ្តាល​អន្តរជាតិ​អាស៊ី​ប៉ា​ស៊ី​ហ្វិ​ក​(CAPDI)​។​ លោក​ ថា​ក់​ ស៊ី​ន​ ក៏​ ជា​សមាជិក​ដ៏​សំខាន់​បំផុត​មួយ​រូប​របស់​សន្និសីទ​អន្តរជាតិ​នៃ​គណបក្ស​នយោបាយ​នៅ​អាស៊ី​ (ICAPP)​ ផង​ដែរ​។​ លោក​ ថា​ក់​ ស៊ី​ន​ ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​មាន​ទេព​កោសល្យ​ដឹកនាំ​ដ៏​លេចធ្លោ​មួយ​នៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិ​ សាស្ត្រ​សម័យ​ទំនើប​របស់​ប្រទេស​ថៃ​។​ លោក​ ថា​ក់​ ស៊ី​ន​ បាន​ផ្តួចផ្តើម​គោលនយោបាយ​ជា​ច្រើន​ ដែល​មាន​ភាព​ខុស​ប្លែក​ពី​គោលនយោបាយ​របស់​អ្នកដឹកនាំ​ថៃ​មុនៗ​ ក្នុង​វិស័យសេដ្ឋកិច្ច​ សុខភាព​ សាធារណៈ​ អប់រំ​ ថាមពល​ សណ្តាប់ធ្នាប់​សង្គម​ ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​គ្រឿងញៀន​ និង​ទំនាក់ទំនង​អន្តរ​ ជាតិ​។​ គោលនយោបាយ​ដ៏​មាន​ប្រជា​ប្រី​យ​ភាព​ និង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​បំផុត​របស់​លោក​ ថា​ក់​ ស៊ី​ន​ គឺ​ការ​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ​របស់​ប្រជាជន​នៅ​តាម​តំបន់​ជនបទ​ និង​បង្កើត​ឡើងជា​ដំបូង​បង្អស់​នូវ​កម្មវិធី​ថែទាំ​សុខភាព​សកល​ ដែល​បាន​នាំ​ឲ្យ​លោក​ ថា​ក់​ស៊ី​ន​ ទទួល​បាន​នូវ​ការ​គាំទ្រ​យ៉ាង​ភ្លូកទឹកភ្លូកដី​ពី​ សំណាក់​ប្រជាជន​នៅ​តំបន់​ជនបទ​។​

​          ជា​ការ​ឆ្លើយ​តប​ចំពោះ​ការ​រួមចំណែក​ផ្តល់​អនុសាសន៍​ល្អៗ​ដ៏​មាន​អត្ថប្រយោជន៍​ ក្នុង​ការងារ​កសាង​សន្តិភាព​ ស្ថិរភាព​នយោបាយ​ ការ​ផ្សះផ្សា​ជាតិ​ និង​ស្ថិរភាព​ក្នុង​តំបន់​ ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល​នៃ​ចលនា​អ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ​និយម​កណ្តាល​អន្តរជាតិ​អាស៊ី​ប៉ា​ស៊ី​ហ្វិ​ក​ CAPDI​  សម្រេច​ប្រគល់​គ្រឿង​ឥស្សរិយយស​ «​មគ្គុទ្ទេសក៍​ CAPDI»​ ជូន​លោក​ ថា​ក់​ស៊ី​ន​ នៅ​វិមាន​សន្តិភាព​ នៃ​ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ ដែល​គ្រឿង​ឥស្សរ​យ​យស​នេះ​ត្រូវ​បាន​បំពាក់​ដោយ​សម្តេច​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន​ សែន​ ក្នុង​នាម​សម្តេច​ជា​ប្រធានកិត្តិយស​របស់​ CAPDI​ ។​ ស្ថិត​ក្នុង​ឱកាស​ដ៏​មាន​អត្ថន័យ​នេះ​ លោក​ ថា​ក់​ស៊ី​ន​ គឺ​សក្តិ​សមជា​មិត្ត​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏​ល្អ​មួយ​រូប​ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ដួងចិត្ត​របស់​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ ក្នុង​ទំព័រ​សករាជ​ថ្មី​នៃ​សន្តិភាព​រវាង​កម្ពុជា​‑​ថៃ​  ៕