នីតិវិធី​នៃ​ការ​ទូទាត់​សាច់ប្រាក់​នៅ​ក្នុង​ទីផ្សារ​មូល​ប​ត្រ​កម្ពុជា​

ដោយ​ ៖ សហការី ថ្ងៃទី 19 មេសា 2012ម៉ោង 20:23:20

ភ្នំពេញ​ ៖​ រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​ កំណត់​គោលនយោបាយ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ ការ​កំណត់​រូបិយ​វត្ថុ​ឬ​រូបិយ​បណ្ណ​ សម្រាប់​ចារឹក​លើ​មូល​ប​ត្រ​បោះផ្សាយ​ លក់​ជា​សាធារណៈ​និង​សម្រាប់​ការ​ ជួញដូរ​នៅ​ក្នុង​ទីផ្សារ​មូល​ប​ត្រ​កម្ពុជា​ ដូច​ខាងក្រោម​ ៖

១-​មូល​ប​ត្រ​ដែល​បោះផ្សាយ​លក់​ ជា​សាធារណៈ​ត្រូវ​ចារឹក​ជា​ប្រាក់​រៀល​ ។

២-​ការ​ដាក់​តម្លៃ​លើ​មូល​ប​ត្រ​ (Quotation)​ នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ជួញដូរ​ របស់​ក្រុមហ៊ុន​ផ្សា​រមូល​ប​ត្រ​កម្ពុជា​ (Cambodia​ Serurities​ Exchange-CSX​ )​ ត្រូវធ្វើ​ជា​ប្រាក់​រៀល​ ។

៣-​ការ​ទូទាត់​នៅ​ក្នុង​ទីផ្សារ​ដំបូង​      (Primary​ Market​ )​ និង​នៅ​ក្នុង​ទីផ្សារ​ បន្ទាប់​ (Secondary​ Market​ )​ ត្រូវធ្វើ​ ជា​ប្រាក់​រៀល​ ប៉ុន្ដែ​បើ​ភាគី​អ្នកទិញ​ និង​ អ្នកលក់​មូល​ប​ត្រ​មានការ​ឯកភាព​គ្នា​ ក្នុង​ការ​ទូទាត់​ជា​ប្រាក់​ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​ នោះ​ ការ​ទូទាត់​អាច​ធ្វើ​ឡើងជា​ប្រាក់​ ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​ ។​ ការ​ទូទាត់​ជា​ប្រាក់​ ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​នេះ​ ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ ធ្វើ​ក្នុង​រយៈពេល​៣​ឆ្នាំ​ដំបូង​ ចាប់ពី​ទីផ្សារ​ មូល​ប​ត្រ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​។​
ដើម្បី​សម្រួល​ដល់​ការ​អនុវត្ដ​គោល​ នយោបាយ​ខាងលើ​នេះ​ គណៈកម្មការ​ មូល​ប​ត្រ​កម្ពុជា​ (​គ​.​ម​.​ក​.)​ សូម​ចេញ​ នូវ​គោលការណ៍​ណែនាំ​ដូច​ខាងក្រោម​ ៖

I-​ការ​ទូទាត់​សាច់ប្រាក់​នៅ​ក្នុង​ទីផ្សារ​ ដំបូង​
១-​ក្រុមហ៊ុន​ធានា​ទិញ​មូល​ប​ត្រ​ដើម្បី​ ឱ្យ​វិនិយោគិន​ដែល​ធ្វើ​បរិវិសកម្ម​ក្នុង​ ទីផ្សារ​ដំបូង​អាច​ទូទាត់​ ជា​ប្រាក់​ រៀល​ ឬ​ជា​ប្រាក់​ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​កបាន​ក្រុមហ៊ុន​ធានា​ទិញ​មូល​ប​ត្រ​ ត្រូវ​មាន​គណនី​០២​ (​ពីរ​)​ ជា​គណនី​ប្រាក់​រៀល​ផង​ និង​ប្រាក់​ ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​ផង​ នៅ​ក្នុង​ភ្នាក់ងារ​ ទូទាត់​សាច់ប្រាក់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​មូល​ប​ត្រ​ ដើម្បី​ទទួល​បង្កក​សាច់ប្រាក់​របស់​អ្នក​ ធ្វើ​បរិវិសកម្ម​ ។

២-​អ្នក​ធ្វើ​បរិវិសកម្ម​ក្នុង​ករណី​ ដែល​អ្នក​ធ្វើ​បរិវិសកម្ម​មាន​បំណង​ទូទាត់​ជា​ប្រាក់​រៀល​ត្រូវ​ដាក់​បង្កក​សាច់​ ប្រាក់​ ជា​ប្រាក់​រៀល​ចំនួន​យ៉ាងតិច​១០០​ភាគ​ រយ​នៃ​ទំហំ​បរិវិសកម្ម​ដែល​ត្រូវធ្វើ​ក្នុង​ ករណី​ដែល​អ្នក​ធ្វើ​បរិវិសកម្ម​មាន​បំណង​ ទូទាត់​ជា​ប្រាក់​ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​ ត្រូវ​ដាក់​ បង្កក​សាច់ប្រាក់​ជា​ប្រាក់​ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​  ចំនួន​យ៉ាងតិច​១១០​ភាគរយ​នៃ​ទំហំ​បរិ​ វិសកម្ម​ ដែល​ត្រូវធ្វើ​ដោយ​យក​តាម​ អត្រា​ប្ដូរ​ប្រាក់​ផ្លូវការ​របស់​ធនាគារជាតិ​ នៃ​កម្ពុជា​នៅ​មួយ​ ថ្ងៃ​នៃ​ថ្ងៃ​ធ្វើការ​មុន​ កាលបរិច្ឆេទ​ចាប់ផ្ដើម​ទទួល​ពាក្យ​ស្នើ​ សុំ​ធ្វើ​បរិវិសកម្ម​ ។

៣-​ការ​ទូទាត់​ ក្រោយ​ពេល​ធ្វើ​បរិ​វិ​ សកម្ម​បាន​សម្រេច​អ្នក​ធ្វើ​បរិវិសកម្ម​ ដែល​មាន​បំណង​ទូទាត់​ប្រាក់​ដុល្លារ​ អា​មេ​រិ​ក​ ត្រូវ​រក​ការ​ព្រមព្រៀង​ជាមួយ​ ក្រុមហ៊ុន​បោះផ្សាយ​លក់​មូល​ប​ត្រ​លើ​ អត្រា​ប្ដូរ​ប្រាក់​ ដោយ​អា​ត្រា​នេះ​ត្រូវ​ ស្ថិត​ក្នុង​រង្វង់​+-១​ភាគរយ​នៃ​អត្រា​ប្ដូរ​ ប្រាក់​ផ្លូវការ​ធនាគារជាតិ​នៃ​កម្ពុជា​នៅ​ កាលបរិច្ឆេទ​ព្រមព្រៀង​គ្នា​ ឬ​យ៉ាង​យូរ​ ត្រឹម​២​ថ្ងៃ​ នៃ​ថ្ងៃ​ធ្វើការ​មុន​កាលបរិច្ឆេទ​ ទូទាត់​។​ ក្នុង​ករណី​ដែល​អ្នក​ធ្វើ​បរិវិសកម្ម​ ដាក់​បង្កក​សាច់ប្រាក់​ជា​ប្រាក់​ដុល្លារ​អា​ មេ​រិ​ក​ មិន​អាច​រកបាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​ ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​បោះផ្សាយ​លក់​មូល​ ប​ត្រ​ដើម្បី​ទូទាត់​ជា​ប្រាក់​ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​ នោះ​ អ្នក​ធ្វើ​បរិវិសកម្ម​អាច​រក​ប្រាក់​ រៀល​ ដើម្បី​ទូទាត់​មុន​នឹង​អាច​ដក​សាច់​ ប្រាក់​ជា​ប្រាក់​ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​ ដែល​បាន​ បង្កក​ឬ​ប្ដូរ​សាច់ប្រាក់​ដុល្លារ​ ដែល​បាន​ បង្កក​ទៅ​ជា​ប្រាក់​រៀល​ដើម្បី​ទូទាត់​។​

II-​ការ​ទូទាត់​សាច់ប្រាក់​នៅ​ក្នុង​ ទីផ្សារ​បន្ទាប់​
១-​ក្រុមហ៊ុន​មូល​ប​ត្រ​ ដើម្បី​ផ្ដល់​ ជំរើស​ដោយ​វិនិយោគិន​ ក្នុង​ការ​ទូទាត់​ សាច់ប្រាក់​ជា​ប្រាក់​រៀល​ ឬ​ជា​ប្រាក់​ ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​ ក្រុមហ៊ុន​មូល​ប​ត្រ​ត្រូវ​ បើក​គណនី​សាច់ប្រាក់​នៅ​ភ្នាក់ងារ​ទូទាត់​ សាច់ប្រាក់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​មូល​ប​ត្រ​ជា​ គណនី​ប្រាក់​រៀល​ផង​និង​គណនី​ប្រាក់​ ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​ផង​ ។

២-​ប្រតិបត្ដិ​ករ​ប្រព័ន្ធ​ផាត់ទាត់​ និង​ ទូទាត់​មូល​ប​ត្រ​
ប្រតិបត្ដិ​ករ​ប្រព័ន្ធ​ផាត់ទាត់​និង​ ទូទាត់​មូល​ប​ត្រ​ ត្រូវ​បើក​គណនី​ទូទាត់​ សាច់ប្រាក់​ នៅ​ភ្នាក់ងារ​ទូទាត់​សាច់​ ប្រាក់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​មូល​ប​ត្រ​ជា​គណនី​ បាក់​រៀល​ ដើម្បី​ទូទាត់​សាច់ប្រាក់​ជា​ ប្រាក់​រៀល​តាម​ប្រព័ន្ធ​ព័ត៌មានវិទ្យា​ របស់​ក្រុមហ៊ុន​ផ្សា​រមូល​ប​ត្រ​កម្ពុជា​ ។ ៣-​ អ្នកបញ្ជា​លក់​,​ ទិញ​មូល​ប​ត្រ​
ការ​បញ្ជា​លក់​ ទិញ​ ការ​ជួញដូរ​ និង​ ការ​ទូទាត់​តាម​រយៈ​ក្រុមហ៊ុន​មូល​ប​ត្រ​  ទៅ​ក្រុមហ៊ុន​សារ​មូល​ប​ត្រ​កម្ពុជា​ ត្រូវ​ ធ្វើ​ឡើងជា​ប្រាក់​រៀល​។​ អ្នកបញ្ជា​ទិញ​ មូល​ប​ត្រ​ត្រូវ​ដាក់​បង្កក​សាច់ប្រាក់​ជា​ ប្រាក់​រៀល​ចំនួន​យ៉ាងតិច​១០០​ភាគរយ​ នៃ​ទំហំ​បញ្ជា​ទិញ​ ។​ ប៉ុន្ដែ​អ្នកលក់​ និង​ អ្នកទិញ​ ដោយ​មានការ​ជ្រោមជ្រែង​ពី​ ក្រុមហ៊ុន​មូល​ប​ត្រ​ ឬ​ភ្នាក់ងារ​ទូទាត់​ សាច់ប្រាក់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​មូល​ប​ត្រ​អាច​ រក​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទូទាត់​សាច់ប្រាក់​ជា​ ប្រាក់​ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​ បន្ទាប់​ពី​ទូទាត់​ ជា​ប្រាក់​រៀល​តាម​រយៈ​ប្រព័ន្ធ​ព័ត៌មានវិទ្យា​ របស់​ក្រុមហ៊ុន​ផ្សា​រមូល​ប​ត្រ​កម្ពុជា​ ។​

៤-​ ការ​ទូទាត់​
ក្រុមហ៊ុន​មូល​ប​ត្រ​ត្រូវ​ចាត់ចែង​ រៀបចំ​បង្វែរ​សាច់ប្រាក់​ដែល​ត្រូវ​ទូទាត់​តាម​រយៈ​ភ្នាក់ងារ​សាច់ប្រាក់​ ពាក់ព័ន្ធ​ យ៉ាង​យូរ​ត្រឹម​ម៉ោង​៨​ៈ​៣០​នាទី​ព្រឹក​នៃ​ កាលបរិច្ឆេទ​ (T+2)​ ទៅ​គណនី​ទូទាត់​ សាច់ប្រាក់​របស់​ប្រតិបត្ដិ​ករ​ប្រព័ន្ធ​ ផាត់ទាត់​និង​ទូទាត់​មូល​ប​ត្រ​ ។​ បន្ទាប់​ ពី​ម៉ោង​៨​ៈ​៣០​នាទី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ដែល​កាល​ បរិច្ឆេទ​ទូទាត់​ (T+2)​ ប្រតិបត្ដិ​ករ​ប្រព័ន្ធ​ ផាត់ទាត់​ និង​ទូទាត់​មូល​ប​ត្រ​ត្រូវ​បង្វែរ​ សាច់ប្រាក់​បន្ដ​ទៅ​ឱ្យ​សមាជិក​ដែល​ត្រូវ​ ទទួល​ការ​ទូទាត់​យ៉ាង​យូរ​ត្រឹម​ម៉ោង​ ១០​ៈ​៣០​នាទី​ព្រឹក​នៃ​កាលបរិច្ឆេទ​ទូទាត់​ (T+2)​ បន្ទាប់​ពី​ម៉ោង​១០​ៈ​៣០​នាទី​ព្រឹក​ ក្រុមហ៊ុន​មូល​ប​ត្រ​ត្រូវ​ផ្ទេរ​សាច់ប្រាក់​ ទៅ​គណនី​អតិថិជន​របស់​ខ្លួន​ឱ្យ​ចប់​សព្វ​ គ្រប់​ក្នុង​កាលបរិច្ឆេទ​ទូទាត់​(T+2)​នេះ​ ។

ដោយ​ការ​ជួញដូរ​ និង​ការ​ទូទាត់​ត្រូវ​ ធ្វើ​ឡើងជា​ប្រាក់​រៀល​តាម​រយៈ​ប្រព័ន្ធ​ ព័ត៌មានវិទ្យា​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ផ្សា​រមូល​ ប​ត្រ​កម្ពុជា​ អតិថិជន​ដែល​មាន​បំណង​ ទូទាត់​ជា​ប្រាក់​ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​ត្រូវ​ បញ្ជាក់​ទៅ​ក្រុមហ៊ុន​មូល​ប​ត្រ​ ឬ​និង​ ភ្នាក់ងារ​ទូទាត់​សាច់ប្រាក់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ មូល​ប​ត្រ​ ដើម្បី​កិច្ចព្រមព្រៀង​លើ​អត្រា​ ប្ដូរ​ប្រាក់​ជាមួយ​សម​ភាគី​សំរាប់​ទូទាត់​ ជា​ប្រាក់​ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​ ៕