
បណ្ដឹងបកស្រាយសាលក្រមរបស់កម្ពុជាធ្វើឱ្យថៃជ្រួលច្របល់ជាថ្មី
ដោយ ៖ ហេង សូរិយា ថ្ងៃទី 09 មករា 2013ម៉ោង 17:21:15
ភ្នំពេញ ៖ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣ខាងមុខនេះ តុលាការយុត្ដិធម៌ អន្ដរជាតិទីក្រុងឡាអេនឹងរៀបចំកម្មវិធី ពិសេសប្រកាសសាលដីការលើបណ្ដឹង បកស្រាយសាលក្រមឆ្នាំ១៩៦២ ដែលប្ដឹងដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាស្ដីពីបញ្ហា ប្រាសាទព្រះវិហារ ។
បណ្ដឹងបកស្រាយសាលក្រមនេះ កំពុង ធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍នយោបាយផ្ទៃក្នុងរបស់ ថៃកំពុងជួបបញ្ហាជាថ្មី។ ជួបបញ្ហាដោយ សារថា ក្រុមថៃអាវលឿងនឹងយកហេតុ ផលនេះដើម្បីផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាលថៃជាថ្មី។
ជាក់ស្ដែងកាលពីថ្ងៃចន្ទដើមសបា្ដហ៍ នេះក្រុមថៃអាវលឿងបានប្រកាសរួច ហើយថា បក្ខពួកជាតិនិយមរបស់ខ្លួន នឹងប្រមូលផ្ដុំគ្នាយ៉ាងច្រើននៅថ្ងៃទី២១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៣នេះ ដើម្បីធ្វើមហា បាតុកម្ម ដើម្បីដាក់សម្ពាធទៅលើរដ្ឋា ភិបាលថៃបដិសេធចោលសាលក្រមរបស់ តុលាការយុត្ដិធម៌អន្ដរជាតិនេះ។ បណ្ដឹង បកស្រាយសាលក្រមដែលរដ្ឋាភិបាលថៃ មិនសង្ឃឹមថា នឹងឈ្នះកម្ពុជានោះទេ។
ក្រុមបាតុករអាវលឿង ដែលដាក់ឈ្មោះ ខ្លួនឯងថា ជាក្រុមចលនាសម្ព័ន្ធភាព ដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យបានសម្រុក ចូលវិមានរាជរដ្ឋាភិបាលថៃ កាលពីព្រឹក ថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៣ ដើម្បី ដាក់ញត្ដិជូនលោកស្រីយីងឡាក់ ស៊ីណា វ៉ាត្រ ឱ្យជំទាស់ដាច់ខាតនឹងសាលដីកា របស់តុលាការយុត្ដិធម៌អន្ដរជាតិទីក្រុងឡាអេ ប្រទេសហូល្លង់ ។
គេហទំព័រ INN របស់ថៃបានរាយ ការណ៍ថា លោក ប៉ានថេប ភួផុងផាន់ នៃក្រុមចលនាសម្ព័ន្ធភាពដើម្បីប្រជា ធិបតេយ្យបានមិនឱ្យលោកស្រី យីងឡាក់ ចុះហត្ថលេខាទទួលស្គាល់សេចក្ដីសម្រេច របស់តុលាការយុត្ដិធម៌អន្ដរជាតិ ICJ ចំពោះករណីប្រាសាទព្រះវិហារ ។
គេហទំព័រ INN បានដកស្រង់សម្ដី លោក ប៉ានថេប មកចុះផ្សាយថា នេះគឺ ជាឱកាសចុងក្រោយហើយ សម្រាប់រាជ រដ្ឋាភិបាលថៃក្នុងការរក្សាពាក្យសច្ចៈ របស់ខ្លួនដែលធ្លាប់សន្យាថា ក្នុងនាមជា ពលរដ្ឋថៃ ត្រូវតែរក្សាការពារនូវបូរណ ភាព និងអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួនមិនឱ្យបាត់ បង់នៅពេលបក្សភឿថៃឡើងកាន់អំណាច។
លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យទីស្ដី ការរដ្ឋគណៈរដ្ឋមន្ដ្រីបានឱ្យដឹងថា គ្មាន ភាគីណាមួយមានឥទ្ធិពលលើសេចក្ដី សម្រេចចិត្ដរបស់តុលាការអន្ដរជាតិ ទីក្រុងឡាអេ (ICJ) បានឡើយ ។ កម្ពុជា នឹងធ្វើតាមការសម្រេចចិត្ដណាមួយ របស់ ICJ ។
គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីពេលថ្មីៗនេះ មេធាវីអន្ដរជាតិ៣រូបរបស់កម្ពុជាបាន ចុះទៅកាន់ប្រាសាទព្រះវិហារដើម្បីពិនិត្យ ស្ថានភាពរបស់ប្រាសាទក្រោយពេលផ្ទុះ សង្គ្រាមរវាងកម្ពុជា នឹងថៃ ។
កាលណោះលោកឧត្ដមសេនីយ៍ ស្រី ឌឹក មេបញ្ជាការកងពលធំអន្ដរាគមន៍លេខ ៣ប្រចាំទិសប្រាសាទព្រះវិហារបានបញ្ជាក់ ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់ខ្ជួនបទឈប់បាញ់ និងការកែសម្រួលទ័ព ហើយដាក់ជំនួស នូវកម្លាំងនគរបាលនៅតំបន់ព្រំដែន ប្រាសាទព្រះវិហារ ។
នៅពេលទស្សនកិច្ចប្រាសាទព្រះវិហារ មេធាវីបរទេសរបស់កម្ពុជាក៏បានដើរ ពិនិត្យមើលជួរប៉ូលិសកម្ពុជា ដែលដាក់ នៅលើប្រាសាទព្រះវិហារ និងបានថត រូបទុកជាភស្ដុតាង ដើម្បីយកទៅបញ្ជាក់ ប្រាប់តុលាការឡាអេ។ តុលាការឡាអេ នឹងបើកសវនាការលើពាក្យបណ្ដឹងរបស់ កម្ពុជាក្នុងរឿងសុំបកស្រាយសាលក្រម ឆ្នាំ១៩៦២ ស្ដីពីប្រាសាទព្រះវិហារ នៅ អំឡុងខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣ ។
គួរបញ្ជាក់ថា ពាក្យបណ្ដឹងរបស់ កម្ពុជាដាក់ទៅកាន់តុលាការយុត្ដិធម៌ អន្ដរជាតិ (ICJ) កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១១ បានធ្វើឡើងក្រោយពីថៃបានធ្វើ សង្គ្រាមច្រើនលើកច្រើនសារមកលើ កម្ពុជា ដែលបណ្ដាលឱ្យខូចខាតដោយ គ្រាប់កាំភ្លើងរបស់ថៃលើប្រាសាទព្រះ វិហារដែលត្រូវបានចុះបញ្ជីជាសម្បត្ដិ បេតិកភណ្ឌពិភពលោក កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៨ ក្នុងកិច្ចប្រជុំលើក ទី៣២ នៅទីក្រុងកេប៊ិច ប្រទេសកាណាដា។ កម្ពុជា បានស្នើសុំវិធានបន្ទាន់ និងស្នើ សុំតុលាការយុត្ដិធម៌អន្ដរជាតិបក ស្រាយសាលក្រមឆ្នាំ១៩៦២លើរឿង ក្ដីប្រាសាទព្រះវិហារ ។
តាមរយៈពាក្យបណ្ដឹងនោះ នៅថ្ងៃទី ១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២ រាជរដ្ឋាភិបាល កម្ពុជាសម្រេចកម្ពុជាបានកែសម្រួល កងទ័ពចំនួន៤៨៥នាក់ចេញពីតំបន់គ្មាន កងទ័ពបណ្ដោះអាសន្ន (PDZ) ក្បែរ ប្រាសាទព្រះវិហារខ្មែរតាមដីកាបង្គាប់ របស់តុលាការយុត្ដិធម៌អន្ដរជាតិទីក្រុងឡាអេ (ICJ) ប្រទេសហូល្លង់ កាលពីថ្ងៃ ទី១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១១។ ពិធីកែ សម្រួលកងទ័ពបានធ្វើនៅទីបញ្ជាការ សន្ដិភាព៥មករា-ព្រះវិហារ។ ការសម្រួល កងទ័ពចំនួន៤៨៥នាក់ ដែលត្រូវជំនួស ដោយភ្នាក់ងារនគរបាល២៥៥នាក់ សម្រាប់រក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់នៅតំបន់ គ្មានកងទ័ពបណ្ដោះអាសន្ន និងកម្លាំង អភិរក្សប្រាសាទជាង២០០នាក់ គឺធ្វើ ឡើងនៅចំណុចចំនួន៤ ជុំវិញប្រាសាទ ព្រះវិហារ ទី១-បរិវេណប្រាសាទព្រះ វិហារនៅចំណុចផ្សារជណ្ដើរនាគ, ទី២- នៅវត្ដកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ, ទី៣- នៅចំណុច ជណ្ដើរបុរាណខាងកើត និងទី៤-ជណ្ដើរ បុរាណខាងជើង ។
ប្រាសាទព្រះវិហារគឺជាតំបន់ប្រវត្ដិ សាស្ដ្រមួយដែលមានឈ្មោះថា សេការី ស្វារៈ មានន័យថា អំណាចនៃភ្នំ ហើយ ត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅក្នុងអំឡុងចុង សតវត្សទី៩ និងដើមសតវត្សទី១០ ដោយ ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ៤អង្គដែលមានព្រះ នាមព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១ សាងសង់ ក្នុងគ.ស៨៨៩-៩១០, ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័ន ទី១សាងសង់ក្នុងគ.ស១០០២-១០៥០, ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ សាងសង់ក្នុងគ.ស ១១១៣-១១៥០ និងព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៦ សាងសង់ក្នុងគ.ស ១០៨០-១១០៩ ។
ប្រាសាទព្រះវិហារត្រូវបានស្ថាបនា ឡើងក្នុងបំណងពិសេសខុសប្លែកពីការ កសាងប្រាសាទអង្គរវត្ដដែលស្ថាបនា ឡើងដើម្បីរំឭកគុណព្រះវិស្នុរ ។ លោកសាស្ដ្រាចារ្យឃិន សុខ បច្ចុប្បន្ន បង្រៀនប្រវត្ដិសាស្ដ្រខ្មែរ, ថៃ, លាវ និង ភូមា នៅឯវិទ្យាស្ថានជាតិ អ៊ីណាល់កូ នៅ ទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង មានប្រសាសន៍ ថា នៅពេលដែលស្ដេចខ្មែរផ្ដើមសាង សង់ប្រាសាទព្រះវិហារនោះឡើងនៅក្នុង ខេត្ដព្រះវិហារកាលពីបុរាណសម័យនោះ គឺពុំទាន់មានប្រទេសសៀម ឬថៃតាំង នៅទីតាំងប្រទេសថៃសព្វថ្ងៃនៅឡើយ ៕
