ព័ត៌មានទាន់ហេតុការណ៍៖

ទីក្រុងនៅវាលទំនាបប្រឈម ការលិចលង់ដោយទឹកសមុទ្រកើនឡើង

ចែករំលែក៖

អស់រយៈពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំមកហើយ ដែល​អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​ទូទៅ​បាន​នាំគ្នា​លើកឡើង ពី​ផលវិបាក នៃ​ការ​ឡើងកម្តៅនៃ​ភពផែនដី ហើយ​ក្នុង​ចំណោម​ផលវិបាក​ទាំងនោះ​ ក៏មាន​ដែរ ការកើនឡើងនៃ​កម្ពស់​ទឹកសមុទ្រ​។ ចាប់តាំង​ពីថ្ងៃ​ចន្ទ​ដើមសប្តាហ៍នេះមក ការកើនឡើង​នៃ​កម្ពស់ទឹកសមុទ្រ​មិនមែន​ ​ជា​ការព្យាករ​តែប៉ុណ្ណោះទេ តែ​វាជាអ្វីដែលកំពុងតែកើតឡើងហើយដែល​គេ​អាច​វាស់ស្ទង់​មើល​បាន​ដោយ​ជាក់ស្តែង តាមរយៈ​ការ​សិក្សា​ទៅលើ​ទិន្នន័យ​បាន​ពី​ផ្កាយរណប ដែល​បង្ហាញ​ថា កម្ពស់​ទឹកសមុទ្រ​នៅ​លើ​ភពផែនដី​យើងនេះ​កំពុងតែ​កើនឡើង ហើយ​អត្រា​នៃ​ការកើនឡើង​នេះ​មាន​សន្ទុះកាន់តែ​លឿន ដែល​គួរ​ឲ្យ​គេ​ត្រូវព្រួយបារម្ភ។

ការសិក្សា​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ចេញផ្សាយ​ជា​សាធារណៈ ​ធ្វើឡើង​ដោយ​ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត​នៃ​បណ្ឌិត្យសភា​វិទ្យាសាស្រ្ត​អាមេរិក ហើយ​ធ្វើឡើង​នៅ​ចំពេល​ដែល​បណ្តា​ប្រទេស​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​ កំពុងតែ​ខ្នះខ្នែង ដើម្បី​រក​វិធី​ទប់ស្កាត់​ការ​ឡើង​កម្តៅ​នៃ​ភពផែនដី ដោយ​​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ខ្លួនឯង​ផ្ទាល់​បាន​ប្រកាស​ដកខ្លួនចេញ​ពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​អាកាសធាតុ ដែល​ចុះ​នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស កាល​ពីឆ្នាំ២០១៥ ចំណែក​ឯ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក គឺ​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ តែងតែ​បាន​​បដិសេធ​​រឿង​ផែនដី​ឡើងកម្តៅនេះ ដោយ​​ធ្លាប់​បាន​លើកឡើង​ថា វា​គឺ​ជា​រឿង​ដែល​ប្រឌិតឡើង​ដោយ​ចិន ដើម្បី​ធ្វើ​ប៉ះពាល់​ដល់​ការ​រកស៊ី​របស់​សហគ្រាស​អាមេរិក។

នៅ​ក្នុង​ការ​សិក្សា​ អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​បាន​រកឃើញ​ថា កម្រិត​កម្ពស់ទឹកសមុទ្រនៅលើ​ភពផែនដី​យើងនេះ បាន​កើនឡើង ៧សង់ទីម៉ែត្រ ក្នុងរយៈពេល ២៥ឆ្នាំ​កន្លងទៅនេះ។ កំណើន​នេះ​វា​ត្រូវ​នឹង​ការ​ព្យាករ ដែល​អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​​ធ្លាប់​បាន​ធ្វើ និង​​ទទួលស្គាល់​ជាទូទៅ​រួចទៅហើយ កាល​ពីពេល​កន្លងមក។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្វី​ដែល​​​គួរ​ឲ្យ​ព្រួយបារម្ភ​ គឺ​គេ​រកឃើញ​ថា អត្រា​កំណើន​នៃ​កម្រិត​កម្ពស់​ទឹកសមុទ្រ​នេះ​​មិននៅថេរ​ជាប់​ជា​ប្រចាំនោះទេ ផ្ទុយ​ទៅវិញ វា​កើនឡើង​កាន់តែ​ខ្លាំង ពី​មួយឆ្នាំ​ទៅមួយឆ្នាំ ស្រប​ទៅតាម​កំណើន​នៃ​ឧស្ម័ន​ផ្ទះ​កញ្ចក់ ដែល​ជា​ដើមហេតុ​នៃ​ការ​ឡើងកម្តៅ​នៃ​ភពផែនដី។

យោងតាម​អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត ការឡើង​កម្តៅនៃ​ភពផែនដី និង​ការ​កើនឡើង​នៃ​កម្រិត​កម្ពស់​ទឹកសមុទ្រ​មាន​ទំនាក់ទំនងគ្នា តាមរយៈ​យន្តការ​សំខាន់​ពីរ។

យន្តការ​ទីមួយ គឺ​ការ​កើនឡើង​នៃ​បរិមាណ​ទឹក​ក្នុង​សមុទ្រ ពីព្រោះ​ថា នៅ​ពេល​ដែលផែនដី​ឡើង​កម្តៅ ផ្ទាំងទឹកកក​នៅ​តំបន់​ប៉ូល​ទាំងពីរ​ត្រូវ​រលាយ ហើយ​ទឹកដែល​ចេញ​ពី​ការ​រលាយ​ផ្ទាំងទឹកកក​នេះ​ត្រូវ​ហូរ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​សមុទ្រ។ ដូច្នេះ បរិមាណទឹកកើនឡើង កម្ពស់ទឹក​សមុទ្រ​ក៏​ត្រូវ​កើនឡើង។

យន្តការទីពីរ គឺ​ការ​រីកមាឌទឹកក្នុងសមុទ្រ ពីព្រោះ​ថា ការកើនឡើង​នៃ​សីតុណ្ហភាព​នៅ​ក្នុង​បរិយាកាស​ក៏​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​កើនឡើង​ផងដែរ​សីតុណ្ហភាព​នៃ​ទឹកសមុទ្រ ហើយ​ដោយសារ​តែ​ទឹក​ត្រូវ​​រីកមាឌ​នៅ​ពេល​ឡើង​កម្តៅ ដូច្នេះ បើទោះបីជា​បរិមាណ​ទឹកនៅដដែល តែ​បើ​សីតុណ្ហភាព​ទឹក​កើនឡើង ក៏​កម្រិត​កម្ពស់​ទឹកសមុទ្រ​ត្រូវ​កើនឡើង​ទៅតាម​នោះដែរ។

នៅពេលនេះ ទឹកសមុទ្រ​​ឡើង​កំពស់ ជិត​២ម៉ែត្រ មួយ​ប៉ព្រិច​ភ្នែក ពន្លិច​ទីក្រុង​វ៉េនីស។​កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី​១៣វិច្ឆិកា អ្នកទេសចរ​ ក៏ដូចជា​ប្រជាជន​ទីក្រុង​វ៉េនីស ប្រទេសអ៊ីតាលី មានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ដោយទឹកសមុទ្រ បានឡើងកំពស់​ប្រមាណ​ជិត២ម៉ែត្រ ធ្វើឲ្យលិចទីក្រុង​កណ្តាលសមុទ្រនេះ សឹងតែទាំងស្រុង។ យោងតាមអាជ្ញាធរអ៊ីតាលី នេះគឺជាការឡើងកំពស់ទឹកសមុទ្រ ខ្ពស់បំផុត លើកទី២ បើគិតចាប់ពីឆ្នាំ​១៩២៣មក។ ទឹកសមុទ្រជោរខ្លាំង យ៉ាងទាន់ហន់បែបនេះ ត្រូវបានមតិមួយចំនួន​ គិតថាគឺជាផលវិបាក បណ្តាលមក​​ពី​​ការ​​កើនឡើងនូវ​កំដៅ​ផែនដី។

ទឹកសមុទ្រឡើងជោរ កំពស់ប្រម៉ាណ ១ម៉ែត្រ៨៧ បានធ្វើឲ្យលិចទីក្រុងវ៉េនីស នៅថ្ងៃពុធ​ទី​១៣វិច្ឆិកា។ វាគឺជាការឡើងជោរខ្លាំង ដោយគ្មាននរណានឹងស្មានដល់ និងបានប្រុងប្រៀបទុកជាមុន។ តាមផ្លូវ ក៏ដូចជាទីលានសំខាន់ៗ នៅក្នុងទីក្រុង ត្រូវលិចប្រៀបដោយទឹកសមុទ្រ។ បុរសចំនាស់៧៨ឆ្នាំម្នាក់ បានស្លាប់ដោយឆក់ខ្សែភ្លើង នៅពេលព្យាយាមបញ្ឆេះម៉ាស៊ីនបូបទឹក​។

លោក អភិបាលក្រុងវ៉េនីស បានបញ្ជាក់ថា លោកនឹងស្នើទៅកាន់អាជ្ញាធរមានសមត្ថិកិច្ច ឲ្យទទួលស្គាល់ករណីនេះ ជាករណី​គ្រោះធម្មជាតិ​ ដើម្បីអនុញ្ញាត ឲ្យប្រជាជនរងគ្រោះ អាចទទួលសំណងខូចខាត ពីក្រុងហ៊ុន​ធានារ៉ាប់រង។ បើតាមការបញ្ជាក់ពីអាជ្ញាធរអ៊ីតាលី គិតចាប់ពីឆ្នាំ​១៩២៣មក នេះគឺជាលើកទី២ហើយ ដែលទឹកសមុទ្របានឡើងជោរខ្លាំងបំផុត ដោយលើកទីមួយគឺនៅថ្ងៃទី​៤ វិច្ឆិកា ១៩៦៦ ដែលទឹកបានឡើងកំពស់ចំនួន​១ម៉ែត្រ៩៤។

សូមបញ្ជាក់ថា ទីក្រុងវ៉េនីស គឺជាទីក្រុងនៅភាគខាងជើងអ៊ីតាលី ដែល​កកើតឡើងដោយដីដុះបន្តិចម្តងៗ ក្លាយជាកោះកណ្តាលឆកសមុទ្រ។ ពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ ចាប់តាំងសម័យយុគកណ្តាល ប្រជាជនបានរួមគ្នារៀបចំ កសាង​ជាទីក្រុងដ៏ល្អប្រណិត អណ្តែតលើទឹកសមុទ្រ ពោរពេញដោយព្រែក ប្រឡាយ​ខ្វែងខ្វាត់។ តែជានិច្ចជាកាល ទីក្រុងនេះ ត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការគំរាមកំហែង ដោយការឡើងកំពស់ទឹកសមុទ្រ។

គួរកត់សំគាល់ថា ជារឿយៗ ពេលរដូវទឹកសមុទ្រជោរខ្លាំង ទីក្រុងវ៉េនីស តែងលេចនៅតំបន់ខ្លះដែលមានកំពស់ទាប ជាក់ស្តែង គឺនៅម្តុំព្រះវិហារ Basilique San Marco ដែលជាទីបណ្តុំទេសចរ​រាប់ពាន់​នាក់រៀងរាល់ថ្ងៃ។ តែជាញឹកញាប់ គឺគ្រាន់តែលិចបន្តិចបន្តួច តែប៉ុណ្ណោះ។ ដោយឡែក កាលពីយប់ថ្ងៃទី​១២ ឈានចូលថ្ងៃ១៣វិច្ឆិកា ទឹកសមុទ្រ​ បានលិចចូលដល់ក្នុងព្រះវិហារ Basilique San Marco កំពស់រហូតដល់មួយម៉ែត្រ ដែលធ្វើឲ្យមានការព្រួយបារម្ភខ្លាំង​ ចំពោះអាគារព្រះវិហារ ដែលមានចំណាស់ ​ជិត១២​សតវត្សនេះ។ អ្នកជំនាញ​បាន​អះអាងថា ជាមួយ​ការកើនឡើងកំដៅផែនដី ដែលធ្វើឲ្យទឹកសមុទ្រឡើងកំពស់ខ្លាំង ព្រឹត្តិការណ៍ទឹកសមុទ្រ​​ជោរនៅតំបន់វ៉េនីស អាចនឹងមានកំពស់កាន់តែខ្ពស់ ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។

ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ កាលពីឆ្នាំ​២០០៣ រដ្ឋាភិបាលអ៊ីតាលី បានសម្រេចកសាងប្រព័ន្ធទំនប់នៅក្នុងសមុទ្រ (MOSE) ដែលប្រព័ន្ធមានតួនាទី​លើកកំពស់ទំនប់ ទប់ទឹកសមុទ្រ កុំឲ្យហូរចូល​ឆកសមុទ្រទីក្រុងវ៉េនីស ក្នុងករណីដែលទឹកជោរខ្លាំង។ ក៏ប៉ុន្តែ​រហូតមកដល់ពេលនេះ ដោយឆ្លងកាត់រឿងរ៉ាវជាច្រើន ប្រព័ន្ធទំនប់​នេះ​ នៅមិនទាន់សាងសង់រួចរាល់ អាចដំណើរការបានទេ។ លោក អភិបាលក្រុងវ៉េនីស បានរន្ធាន់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលអ៊ីតាលី សម្រេចការសាងសង់ប្រព័ន្ធទំនប់នេះឲ្យបានឆាប់ ពុំនោះទេទីក្រុង​វ៉េនីស​ដ៏ល្អវិចិត្រនេះ នឹងត្រូវលិចលង់ក្នុងទឹក​សមុទ្រជារៀងដរាប៕


ចែករំលែក៖